Krijgt mijn kamerplant te weinig licht? Zo herken je het.
‘Mijn kamerplant doet het niet goed. Kan dat komen doordat mijn plant te weinig licht krijgt?’ Dit is een veel voorkomende vraag en vaak ook een onderbelicht onderwerp. Want die plant fleurt een donker hoekje mooi op, maar is dat wel de beste plek voor je plant? In dit artikel help ik je de gevolgen van te weinig licht te herkennen én op te lossen.
Je plant staat lekker in je huis en groeit al een tijdje prima, tot dat opeens verandert. Hij groeit niet meer, laat bladeren vallen of maakt opeens veel kleiner blad. Klinkt dit herkenbaar? Bij problemen met een plant zijn we snel geneigd naar water te kijken, krijgt de plant te veel of te weinig? Maar in veel gevallen speelt licht, en dan over het algemeen te weinig licht, ook een grote rol bij de gezondheid van een plant. Misschien staat je plant simpelweg te donker en kwijnt hij langzaam weg.
Hoe weet je of je plant te weinig licht krijgt? 7 symptomen.
Als een plant te weinig licht krijgt, groeit hij na verloop van tijd niet goed meer. Nieuwe bladeren blijven kleiner, stengels worden lang en iel, er ontstaat ruimte tussen de bladeren. bladeren verliezen kleur of vallen af. Sommige symptomen zijn subtiel, terwijl andere veel duidelijker zichtbaar zijn. Sommige signalen hebben direct met licht te maken, andere kunnen ook andere oorzaken hebben. Maar als je één van onderstaande symptomen bij je plant ziet, is het goed om na te gaan of hij misschien te weinig licht krijgt.
Mijn plant maakt nauwelijks nieuwe bladeren
De groei van je plant staat stil. Hij gaat niet achteruit, maar dus ook niet vooruit. Als dit in de winterperiode gebeurt, is er waarschijnlijk niks aan de hand. Veel kamerplanten gaan in winterrust en groeien dan niet of nauwelijks. Maar als het wel het groeiseizoen is en de rest van de zorg is op orde (voldoende water, ruimte in de pot en plantenvoeding) dan kan het probleem wel eens liggen bij een te kort aan licht.
Een plant heeft immers licht nodig om aan fotosynthese te doen. Bij de fotosynthese produceert een plant de suikers die hij gebruik om mee te groeien. Krijgt een plant te weinig licht, dan stagneert die groeit.
2. De stengels van mijn kamerplant worden lang en iel
In een zoektocht naar meer licht kan een plant ook opeens heel hard groeien. De stengels schieten de lucht in, terwijl er tussen de bladeren heel veel ruimte ontstaat en de stengel voelt slap aan. Bij verschillende Philodendron, Monstera en Epipremnum soorten kan het zelfs zo zijn dat de stengel maar doorgroeit, terwijl er geen bladeren meer aan groeien.
Beide problemen worden duidelijk veroorzaakt door te weinig licht. Een plant stopt extra veel energie in het bereiken van grote hoogtes, op zoek naar voldoende licht. De stengels die groeien zijn meestal een stuk slapper en dunner dan de gezonde stengel van de plant. Alles om maar meer licht te vinden.
De nieuwe groei is lichter van kleur, heeft kleiner blad en ook de stengel wordt steeds dunner. Deze plant krijgt te weinig licht.
3. Er ontstaat steeds meer ruimte tussen de bladeren
Net als een stengel die lang en iel wordt, is meer ruimte tussen de bladeren ook een teken van te weinig licht. De plant probeert sneller de lucht in te komen om zo dichter bij het licht te zijn.
4. De nieuwe bladeren van mijn kamerplant blijven klein.
Je plant groeit wel, maar de bladeren zijn opeens een stuk kleiner dan eerst. Ze zien er nog wel gezond uit en functioneren ook. Naast een gebrek aan licht, kan dit ook komen door een gebrek aan plantenvoeding. Zie je naast kleine bladeren ook verkleurde bladeren, dan is het vaak een voedingstekort. Dit kun je vaak makkelijk herstellen met wat plantenvoeding. Hier lees je meer over voeding voor kamerplanten.
Heb je naast kleine bladeren ook nog een van de andere problemen in dit lijstje, dan zou het een lichttekort kunnen zijn.
5. De plant groeit duidelijk richting het raam
Niet netjes omhoog, maar juist om een hoekje. Een plant die richting het raam groeit is niet altijd een teken van te weinig licht. Sommige planten hebben gewoon de neiging zich sterk naar het licht te neigen. En aangezien dat in onze huizen meestal van de zijkant komt en niet van boven, zoals in het wild of in een kwekerij, kunnen ze om een hoekje groeien.
Maar als je naast dit symptoom ook nog last hebt van een van de andere problemen, zoals bladeren die kleiner blijven of een plant die iel wordt, dan wordt het tijd om eens naar de lichtbehoeftes te kijken.
Gele bladeren van een Epipremnum die te donker staat. Foto: Aline Bouma
6. De bladeren van mijn plant verliezen kleur, bladtekening of vallen af.
Een plant die te donker staat, kan donkerder blad krijgen. Zo kan een lichtkleurige bladtekening verdwijnen of een blad in z’n geheel donkerder worden. Dat komt omdat een plant meer bladgroen aanmaakt, zodat het meer energie uit het aanwezige licht kan halen. In de bladgroenkorrels doen planten een fotosynthese. Zet je je plant op een lichtere plek, dan kleurt deze vaak weer terug naar het origineel.
Bladeren die vallen kunnen ook een teken zijn van te weinig licht. De plant stoot dan blad af om minder energie kwijt te zijn aan het onderhoud van dat blad. Minder bladeren betekent ook minder mogelijkheid tot fotosynthese, maar als een plant echt te weinig licht krijgt, zal hij toch wat blad moeten laten vallen. Bij de meeste planten groeien er niet opnieuw bladeren op de plekken waar deze zijn afgevallen.
7. De potgrond blijft opvallend lang nat
Je hebt niks veranderd aan de hoeveelheid water die je aan je plant geeft, maar toch blijft de grond veel langer nat dan eerst. Dat komt soms door veranderingen in het seizoen. In de winter verbruiken planten meestal minder water, omdat ze in winterrust zijn. Maar als het op andere momenten in het jaar gebeurt, kan het te maken hebben met de hoeveelheid licht die je plant krijgt.
Water wordt gebruikt bij de fotosynthese en als een plant maar weinig fotosynthese kan doen door een gebrek aan licht, zal hij ook minder vocht gebruiken. Het resultaat is potgrond die langer nat is dan eerst. Dit komt eerder voor als je je plant net hebt verplaatst naar een donkerdere plek, dan wanneer deze op dezelfde plek staat en de zorg verder niet veranderd.
En nu?
Heeft je plant een of meer van deze symptomen? Dan is het tijd om je plant eens goed te onderzoeken. Het lastige is soms dat deze symptomen ook andere oorzaken kunnen hebben. Je kunt er dus nooit één op één vanuit gaan dat een plant die deze symptomen vertoond direct te weinig licht krijgt. Maar als je een van deze gevolgen bij je plant ziet, is het wel verstandig om te onderzoeken of dat door te licht kan komen. Daarvoor lees je hieronder meer.
Waarom krijgt mijn plant ineens te weinig licht?
Je plant staat al tijden op dezelfde plek, maar opeens vertoont hij tekenen van een lichttekort. Het lijkt een raadsel waardoor dit wordt veroorzaakt, want er is toch niets veranderd? Toch zijn er meer factoren van invloed dan je in eerste instantie misschien denkt.
Het seizoen speelt hier een grote rol in. Een plek die in de lente en zomer voldoende licht krijgt, kan in de wintermaanden ineens te donker zijn. Dat komt doordat de dagen een stuk korter zijn, maar ook de stand van de zon is anders. Het licht valt misschien minder ver de woonkamer in, of een hoog gebouw in de omgeving houdt opeens het zonlicht tegen. Hierdoor kan het zijn dat een zonnige plekje een schaduwplek wordt. Andere factoren die invloed kunnen hebben zijn bijvoorbeeld een boom die in blad staat en zo veel licht weghoudt of gordijnen die tussen de plant en het raam hangen. Kijk dus een paar keer per jaar wat het licht in je huis doet.
Deze plant is al te ver heen, waarschijnlijk was te veel water de oorzaak. Foto: Aline Bouma
Hoe weet je zeker dat te weinig licht het probleem is?
Als je plant een of meer symptomen vertoont die te maken hebben met een lichttekort, wil je zeker weten dat dit het probleem is. Sommige symptomen kunnen meerdere oorzaken hebben, zoals te veel water bij gele bladeren. Dat maakt het soms lastig om met zekerheid te zeggen dat licht het probleem is. Ga dus na of het niet aan iets anders kan liggen.
Controleer de grond. Is de potgrond niet te lang nat geweest? Dat kan zorgen voor verkleurende bladeren en een stervende plant. Steek je vinger in de grond, of gebruik een vochtmeter. Verdenk je dat dit het probleem is? Lees hier meer over kamerplanten die te veel water hebben gekregen.
Is de potgrond kurkdroog? Ook dat kan symptomen als bladverlies tot gevolg hebben. Lees hier meer over water geven aan je kamerplanten.
En kijk dan hoeveel licht je plant eigenlijk krijgt. Is het volle zon, indirect licht of schaduw? Daarover lees je meer in dit artikel over de lichtbehoeftes van je plant.
Is het misschien winter? Dan groeien veel planten minder, omdat ze in winterrust zijn. Er is minder daglicht, omdat de dagen korter zijn. Dus het kan zijn dat jouw plant in de winter te weinig licht krijgt, terwijl deze in de rest van het jaar prima op die plek kan staan. Als je plant alleen minder hard groeit, maar verder wel gezond is, kun je hem hier laten overwinteren. Heb je last van bladuitval en andere problemen, zou kun je hem beter verplaatsen naar een lichtere plek.
Wat kun je doen als je plant te weinig licht krijgt?
Goed, je weet zeker dat een gebrek aan licht het probleem is bij jouw plant, dan wordt het tijd om actie te ondernemen. Onderzoek eerst hoeveel licht jouw plant eigenlijk nodig heeft. Als het een zonliefhebber is, maar hij staat in de schaduw, dan weet je zeker dat het fout kan gaan.
De tweede stap is om een plek met meer licht voor je plant te kiezen. Zet je plant dus dichterbij het raam. Ga niet in één keer van diepe schaduw naar volle zon, dat is te heftig voor de bladeren. Een plant heeft tijd nodig om zich aan te passen aan een nieuwe plek. Misschien is een meter dichterbij het raam al voldoende voor jouw plant om te herstellen.
PlantSpectrum groeilamp van Mother
Het kan best zijn dat je planten in de winter op een andere plek moeten staan dan in de zomer. Vooral in onze lange doorzonwoningen, kan het middenin de kamer ‘s winters een stuk donkerder worden dan ‘s zomers. Misschien kun je deze planten in de winter dichterbij het raam zetten of een lichtere plek op de bovenverdieping geven als je die hebt.
Wil je toch echt een plant op die ene plek hebben staan? Dan zijn er nog twee opties: kies een andere plant die beter tegen de schaduw kan. Dit zijn de beste kamerplanten voor de schaduw.
Of gebruik een groeilamp om het tekort aan daglicht aan te vullen. Groeilampen zijn speciale lampen die licht geven wat sterk genoeg is voor een plant om op te groeien. In mijn uitgebreide artikel over groeilampen lees je welke lamp je nodig hebt en hoe lang je hem aanzet.
Ik vind groeilampen ideaal voor verschillende ruimte in huis waar het anders te donker is. Zoals mijn werkkamer, waar ik planten opkweek voor mijn workshops. Of sommige plekken in huis waar het in de winter anders te donker is. Hiervoor gebruik ik de groeilampen van Mother, deze zijn krachtig en stijlvol. Je kunt ze zowel horizontaal als verticaal installeren en mijn planten doen het er erg goed op.
Lelijke bladeren kun je gewoon weghalen. Foto: Aline Bouma
Kan een plant herstellen van te weinig licht?
Ja, een plant kan herstellen, al is het niet zo dat alle schade uit het verleden zal verdwijnen. Het herstel zal er per plant net wat anders uit zien. Dit kun je verwachten:
Bladeren die heel donker waren gekleurd of waarvan de bladtekening was verdwenen, kunnen deels weer herstellen en de originele kleur terugkrijgen. Bladeren die klein zijn gebleven zullen meestal niet groter worden. De nieuwe groei zal wél weer groter zijn.
Bladeren die zijn afgevallen groeien niet meer terug op dezelfde plek. Soms kunnen er zijtakken groeien op deze plekken, maar meestal blijven ze kaal. Heb je lange kale stelen, dan kun je overwegen je plant te snoeien zodra deze weer goed aan het groeien is. Hier lees je meer over snoeien. Dit kun je ook doen met planten die heel lang en iel zijn geworden. Zo zal je plant weer een mooie vorm krijgen.
Het herstel is dus vooral te zien in nieuwe groei die er weer gezond en sterk uit ziet. De oude schade aan je plant herstelt meestal niet. Lelijke bladeren kun je beter afknippen, zodat je plant er weer gezond uit ziet en zich kan concentreren op nieuwe groei.
Het kan ook best een tijd duren voordat je tekenen van herstel ziet bij je kamerplant. Geef je plant zeker een maand of twee de kans om te wennen aan een nieuwe plek. Als hij in die periode niet verder achteruit gaat, kun je er vanuit gaan dat hij aan het herstel bezig is.
Veelgestelde vragen
-
Veelvoorkomende signalen zijn verkleuring op het blad, bladeren die afvallen, nieuwe groei die klein blijft of helemaal geen nieuwe groei.
-
Dat kan, maar het kan ook komen door te veel water. Het verschil zie je in dat bij te weinig licht de bladeren geel worden en wat verdrogen, de plant gaat deze bladeren afstoten. Bij te veel water voelt het gele weefsel juist zacht aan, alsof de bladcellen aan de binnen stuk gaan. Controleer ook de grond om de oorzaak vast te stellen.
-
Veel planten gaan in de winter in rust. Door het gebrek aan daglicht stoppen ze tijdelijk met groeien. In de lente, als de dagen weer langer worden komen ze uit deze winterrust.
In deze periode hebben ze ook minder water nodig.
-
Planten zijn op zoek naar licht en kunnen soms direct naar de lichtbron toe groeien. Soms is dit een teken dat je plant te weinig licht krijgen, soms hoort het gewoon bij hoe de plant groeit.
-
Dat kan, maar alleen als je hem wel licht geeft met een groeilamp. Elke plant heeft licht nodig om te groeien. Dus een plantje op een donker toilet, zonder groeilamp, zal het niet overleven.
-
Dat verschilt per plant. Voor de donkerste plekken kies je een echte schaduwliefhebber uit, zoals de ZZ-plant. Hier vind je meer schaduwplanten.
-
Ja, als je een donkere plek hebt, kan een groeilamp ervoor zorgen dat je er toch een plant kunt laten groeien.
-
Ja, onze woonkamers zijn relatief donker voor een plant, waardoor lichttekort vaker voorkomt dan je misschien verwacht.
Sommige planten zullen gewoon veel langzamer groeien dan anders, maar andere planten kunnen erdoor dood gaan.
-
Benamingen van verschillende lichtcategorieën kunnen nogal verschillen en zijn niet altijd even duidelijk. Lees hier meer over al deze lichtplekken in huis.
Gerelateerde blogs
Wil je meer leren over de lichtbehoefte van jouw kamerplanten?
Bekijk dan mijn boek Een huis vol planten. In dit boek leer ik je alles over de lichtinval in je huis. Je leert het licht in je huis te analyseren, om zo je kamerplanten en hun lichtbehoeftes beter te begrijpen. Je kamerplanten staan nooit meer op een te lichte of te donkere plek: voortaan weet je precies welke plant op welke plek in je huis gelukkig wordt!
Bekijk mijn boek Een huis vol planten op bol.
