Wil jij hydrocultuur uitproberen met jouw planten? Met dit handige stappenplan help ik je op weg zodat jij een vliegende start kan maken met planten op hydrocultuur! Ik vertel je in dit artikel meer over wat hydrocultuur is, hoe je een plant kunt overzetten op hydrocultuur, wat de benodigdheden zijn en met welke planten je het beste kunt beginnen.

Hoe werkt hydrocultuur?

Hydrocultuur planten zijn planten die op een andere manier groeien dan planten in potgrond. Hydrocultuur is een manier van planten kweken waarbij je planten op een anorganisch materiaal zet. Ze staan dus niet in potgrond, maar in poreuze steentjes. Dit zijn vaak kleikorrels of vulkanische korrels, zoals hydrokorrels, Lechuza pon, of substraten van Sybotanica. Deze korrels zuigen vocht op uit het waterreservoir onderin de pot. De wortels van je planten nemen dit vocht weer op. Het onderste deel van de pot, ongeveer 1/3e deel, is het waterreservoir. Hierin staat dus een laag water die na verloop van tijd op is. Dan is het tijd om weer water te geven.

Wat is het voordeel van hydrocultuur?

Er zijn verschillende voordelen aan hydrocultuur ten opzichte van potgrond. Het verzorgen van je planten kost minder tijd, omdat je minder vaak water hoeft te geven en je hoeft niet bang te zijn dat je je planten te veel water geeft. Het is ook duurzamer om je planten op hydrocultuur te zetten dan in potgrond, want een groeisubstraat als hydrokorrels kan je eindeloos hergebruiken. Eventueel spoel je ze om als je een nieuwe plant in de grond wilt zetten.

Daarnaast heb je minder kans op beestjes. Vooral beestjes die eitjes leggen in de potgrond, zoals rouwvliegjes, zullen veel minder snel vat krijgen op je plant. Natuurlijk kunnen er nog wel beestjes die alleen op de blaadjes of stam leven op je planten terecht komen. Nog een voordeel van hydrocultuur: tussen de grove korrels zit altijd veel lucht, dit vinden de wortels van je plant heel fijn, waardoor ze flink zullen groeien.

Hoe zet je je plant op hydrocultuur?

Alle soorten planten kunnen in principe als hydrocultuur plant worden gezet. Het is niet moeilijk om je plant op hydrocultuur te zetten, maar het kan wel een beetje een rommeltje worden. Doe het dus buiten, of zorg voor een ondergrond die je weer makkelijk schoonmaakt.

Benodigdheden voor hydrocultuur

Groeisubstraat: bijvoorbeeld hydrokorrels, mineraal substraat van Sybotanica, vulkaankorrels of Lechuza Pon (onder andere te vinden bij bol). Voor je eerste plant op hydrocultuur zijn hydrokorrels ideaal, omdat je deze waarschijnlijk al wel in de kast hebt liggen. Er zijn veel verschillende merken die hydrokorrels verkopen. Veel verschil in kwaliteit is er vaak niet, maar wel in de prijs. Bekijk bijvoorbeeld deze voordeelverpakkingen van Pokon en Florentus op bol. Of kies een duurzame variant van puimsteen via bol, wat niet verhit hoeft te worden om dezelfde kwaliteiten te krijgen.
Een waterdichte pot en zelfwaterende binnenpot met ingebouwde watermeter, zoals bijvoorbeeld deze handige zelfwaterende binnenpot op bol. Beautanic Lifestyle verkoopt ook deze hydrokit op bol met zelfwaterende pot + watermeter + vulkaankorrels. De doorzichtige zelfwaterende potten van Sybotanica zijn ook een aanrader. Doordat ze doorzichtig zijn, kun je goed zien wanneer de wortels gaan groeien en kun je de ontwikkeling van je plant goed in de gaten houden. Zet de doorzichtige pot wel in een sierpot, zodat er geen algen in het waterreservoir gaan groeien. Verderop in dit artikel lees je ook een tip om je eerste plant op hydrocultuur te zetten zonder zelfwaterende pot.
Plantenvoeding voor hydrocultuur, zoals bijvoorbeeld deze 2-componenten plantenvoeding van Cellmax op Bol.com waarin extra stikstof is toegevoegd om de groei in de begin fase te stimuleren. In dit artikel lees je nog meer over voeding voor hydrocultuur.
Een plant. Verderop lees je welke planten je het beste kunt kiezen.

Zo zet je je plant op hydrocultuur

Stap 1: Afspoelen. Allereerst spoel je de hydrokorrels af. Hier kan namelijk behoorlijk wat gruis op zitten, wat je niet in je systeem wilt hebben. Alleen Lechuza pon korrels hebben minder gruis en hoef je niet af te spoelen. Hierna neem je je plant en haal je deze uit z’n pot. Nu haal je zoveel mogelijk potgrond van de wortels. Probeer hierbij de wortels niet te veel te beschadigen, maar als er enkele wortels afbreken is dat geen probleem. Het restant van de potgrond spoel je af in een emmer met water op kamertemperatuur. Krijg je grote stukken aarde niet van de wortels? Laat je plant dan een tijdje weken in de emmer met water totdat het los komt. Bij deze methode probeer je echt zoveel mogelijk aarde tussen de wortels te verwijderen, want grond die aan de wortels blijft zitten kan ervoor zorgen dat de wortels later gaan rotten. Wil je niet alle aarde verwijderen? Lees dan verderop in dit artikel een alternatieve methode.

Stap 2: Planten. Nu is het tijd om je plant in de hydrokorrels te planten. Vul het onderste 1/3e deel van de pot met een flinke laag korrels. Verdeel de wortels van je plant hierover en zorg ervoor dat de wortels boven het waterreservoir blijven. Als dat niet past, gebruik dan een grotere pot. Zorg ervoor dat de korrels goed tussen de wortels komen en er niet veel gaten tussen zitten. Klop zo nu en dan tegen de pot, om alle gaatjes ook te vullen. Vul de pot aan met hydrokorrels tot de rand van de pot. In het begin kan je plant wat wiebelig staan, maar zodra de wortels gaan groeien, zal hij steviger staan.

Stap 3: Waterreservoir vullen. Als de pot gevuld is, is het tijd om het waterreservoir te vullen. Giet langzaam het water in de pot over het hele substraat. Dit doe je de eerste weken, zodat alle wortels mooi vochtig worden. Na een tijdje kun je overschakelen naar enkel water geven in het reservoir. Soms doet de watermeter er even over om uit te slaan, omdat het water langs de korrels naar beneden sijpelt. Staat de meter op max? Dan ben je klaar!

Welke planten kun je het beste op hydrocultuur zetten?

Enthousiast geworden? Top! Maar pak nu niet meteen je dure Monstera variegata om op hydrocultuur te zetten. Probeer het eerst een paar keer uit met planten waarvan het geen ramp is als het per ongeluk toch verkeerd gaat. Want een plant moet enorm wennen aan die hydrokorrels aan z’n wortels en de ene plant kan zich makkelijker aanpassen dan de andere. In principe kan elke plant op hydrocultuur groeien, maar kies een stevige plant om mee te beginnen. Bijvoorbeeld een Epipremnum, Spathiphyllum (Lepelplant) en Chlorophytum (graslelie). Over het algemeen kunnen jonge planten zich makkelijker aanpassen aan hydrocultuur, dan oude planten. Dat komt omdat het wortelstelsel van oude planten zich al helemaal gevormd heeft. Je kunt ook een stekje dat op water staat, meteen op hydrocultuur zetten.

Benodigdheden: heb je een speciale zelfwaterende pot nodig voor hydrocultuur?

Er zijn allerlei systemen, speciale plantenbakken en watermeters voor hydrocultuur. Deze zijn super handig, maar als je je eerste plant op hydrocultuur zet, hoef je niet meteen een zelfwaterende pot met ingebouwde watermeter te kopen. Met een waterdichte sierpot en een plastic binnenpotje kan je ook een prima hydrocultuur systeem maken. Mijn eerste planten op hydrocultuur staan hier ook in. Deze tip heb ik van Ans van @urbanjungling: zo maak je zelf een hydrocultuur systeem: zorg voor een plastic binnenpot met gaatjes onderin en een waterdichte buitenpot die nauw op elkaar aansluiten. Vul de het onderste 1/3e deel van de binnenpot met hydrokorrels en zet hem in de sierpot. Giet zo veel water in de pot dat de korrels net aan onder water staan. Nu haal je de binnenpot uit de sierpot en zet je met een watervaste stift een streep op het waterpeil aan de binnenkant van de buitenpot. Wanneer je voortaan de binnenpot er uit haalt en de buitenpot tot dit niveau met water vult, dan weet je zeker dat het onderste 1/3e deel van de korrels (wat gelijk staat aan het waterreservoir) precies voldoende water heeft.

Hoe geeft je water aan een plant op hydrocultuur?

Een pot met watermeter geeft duidelijk aan wanneer het waterreservoir leeg is. Controleer dit zo nu en dan. Hoe lang het duurt voordat het reservoir leeg is, verschilt per plant en pot. Het verschilt ook per plant of je het reservoir meteen weer wilt vullen, of dat je de plant even droog wilt laten staan. Heb je een plant die altijd vochtig wil zijn, vul dan het reservoir meteen als je ziet dat het leeg is. Heb je een plant die het niet erg vindt om even droog te staan, zoals een Sansevieria of Dracaena, dan wacht je nog een paar dagen voordat je het water aanvult. Staat je plant in een pot zonder watermeter, dan moet je zo nu en dan de binnenpot even optillen om te zien of er nog water in het reservoir zit. Een gemiddelde hydrocultuurplant heeft maar één keer per 2 à 3 weken water nodig. Is het reservoir telkens heel snel leeg? Dan wordt het tijd voor een grotere pot voor je plant. Voeg bij het water geven een beetje plantenvoeding voor hydrocultuur aan het water toe, zoals bijvoorbeeld deze 2-componenten plantenvoeding van Cellmax op Bol.com. Dit is belangrijk, omdat er geen voeding in het substraat zelf zit (met uitzondering van Lechuza Pon).

Wat is die witte aanslag op de hydrokorrels?

Bovenop je hydrokorrels kan soms een witte aanslag verschijnen. Dit zijn zouten die in ons drinkwater zitten. Niks ergs, want je kunt ze gemakkelijk wegspoelen. Haal hiervoor de binnenpot uit de buitenpot en houd hem onder de kraan. Zodra de zouten zijn weggespoeld kan je je plant weer terugzetten in z’n sierpot.

Moet je plantenvoeding geven aan je plant op hydrocultuur?

Ja zeker! Omdat er in het groeisubstraat geen voeding zit (met uitzondering van Lechuza Pon) moet je altijd wat voeding aan het waterreservoir toevoegen. Je kunt hiervoor deze gespecialiseerde hydrocultuur plantenvoeding gebruiken die o.a. verkrijgbaar is via Bol.com. Maar als je hydrocultuur net uitprobeert, kun je om te beginnen ook een reguliere plantenvoeding gebruiken. Hierbij zijn twee dingen belangrijk: gebruik géén organische voeding, maar synthetische. Omdat je plant in een anorganisch substraat staat (je weet wel, die hydrokorrels) kan een organische voeding zorgen voor schimmel of rot in het systeem. Daarnaast moet je de voeding meer verdunnen dan bij de planten die in potgrond staan. De voeding komt namelijk in direct contact met de wortels, wat bij de potgrond niet gebeurt. Begin met een kwart van de aanbevolen hoeveelheid. Geef niet direct na het overzetten op hydrocultuur plantenvoeding. Je plant moet zich eerst nog aanpassen aan het nieuwe groeisubstraat. Pas als je plant goed aan het groeien is, voeg je voeding aan het water toe.

Meer over voeding voor hydrocultuur lees je hier.

Wat is het verschil tussen hydrokorrels, mineraal substraat van Sybotanica, Lechuza Pon en vulkaankorrels?

Voor je eerste plant op hydrocultuur zijn hydrokorrels ideaal, omdat je deze waarschijnlijk al wel in de kast hebt liggen. Daarnaast kan je voor een hydrocultuur systeem ook allerlei andere gesteentes als vulkaankorrels, zeoliet en puimsteen gebruiken. Hydrokorrels zijn poreuze kleikorrels die op hoge temperatuur worden gebakken, zodat ze ‘poffen’ en de luchtige structuur krijgen.

Vulkaankorrels zijn niet gebakken, maar ontstaan bij een vulkanische uitbarsting wanneer de vloeibare lava zo snel afkoelt dat de gasbelletjes in het gesteente vast komen te zitten. Omdat er geen extra CO2 vrijkomt bij de productie, zijn substraten met vulkaankorrels, zeoliet en puimsteen vaak duurzamer. Denk hierbij aan substraat van Lechuza Pon of Sybotanica, een goed, Nederlands merk voor minerale substraten. Zij hebben substraat in verschillende groottes, grof voor planten met dikke wortels en fijn voor fijne wortels. Ook hebben ze substraat met voeding erin voor de eerste periode.

Moet je voor hydrocultuur echt alle aarde tussen de wortels verwijderen? Of kan de plant met de gehele kluit in de hydrokorrels staan? Alternatieve methode: kluit overpotten met aarde.

Het is mogelijk om een plant over te zetten op hydrocultuur zonder de aarde van de kluit te verwijderen. Dit is een methode die door een aantal merken wordt aanbevolen, zoals Seramis en Lechuza. Dit is bijvoorbeeld handig met planten met tere wortels die je niet te veel wilt beschadigen. Hier heb ik persoonlijk nog geen ervaring mee, maar ik kan de volgende tips meegeven: zorg ervoor dat de kluit ruim boven het waterreservoir staat, zodat de potgrond niet te nat wordt. Dan heb je namelijk meer kans op wortelrot. Geef in het begin nog geen water via het reservoir, maar gewoon op de grond/het substraat. Het idee is dat de wortels in het substraat groeien, dus deze methode zal beter werken bij planten waarvan de wortels al tegen de buitenkant van de pot aangroeien. Kies bij deze methode voor een fijner substraat dan hydrokorrels, zoals Lechuza pon. Zo komen de wortels beter in contact met het substraat en zullen ze er sneller in groeien.

Zit er kwaliteitsverschil tussen de verschillende merken hydrokorrels?

Er zijn veel verschillende merken die hydrokorrels verkopen. Veel verschil in kwaliteit is er vaak niet, maar wel in de prijs. Bekijk bijvoorbeeld deze voordeelverpakkingen van Pokon en Florentus op Bol.com.

Moet je je plant nog verpotten als hij op hydrocultuur staat?

Jazeker, want de wortels blijven natuurlijk doorgroeien. Het is niet erg als de wortels in het waterreservoir groeien, maar op een gegeven moment zal er te weinig ruimte zijn voor de wortels. Je merkt het vaak aan het feit dat het waterreservoir steeds sneller leeg gaat. Als je telkens na een paar dagen alweer water moet geven, wordt het tijd voor een grotere pot en een groter reservoir.

Je kun je plant dan gemakkelijk in een grotere pot zetten. Hiervoor kun je dezelfde hydrokorrels gebruiken en deze simpelweg aanvullen met nieuwe korrels.

Lees hier meer over voeding voor planten op hydrocultuur of hydroponie.

Droom jij van een huis vol planten? Dan is dit boek voor jou.

Hoeveel licht heeft je plant nodig, en staat hij wel op de goede plek? Wat betekent ‘halfschaduw’ of ‘indirect licht’ eigenlijk? Wat kun je doen om het junglegevoel in huis te halen? Met dit kamerplanten boek leer je het licht in je huis te analyseren, om zo je kamerplanten en hun lichtbehoeftes beter te begrijpen. Voortaan weet je precies welke plant op welke plek in je huis gelukkig wordt.
Bekijk mijn boek Een huis vol planten op Bol.com